1992’de Grenoble’daki IUT de Grenoble’da çalışan Jean-Pierre Charras, laboratuvar bilgisayarlarında yan yana kullandığı elektronik programlarını tek bir çatı altında toplamaya başladı. Yazılımın adı, bir arkadaşının şirketinin ilk harfleri olan “Ki” ile “CAD” kelimesinin birleşmesinden çıktı: KiCad. Otuz dört yıl sonra, 29 Ağustos 2026’da KiCad 10.0.6 yayımlandığında aynı yazılım Windows, Linux ve macOS üzerinde çalışıyor, kaynak kodu GPLv3 lisansıyla paylaşılıyordu [1][2][3].
Aynı zincirin diğer ucunda, 1980’de Joseph Gerber’in şirketinin yayımladığı RS-274-D alt kümesi var. O tarihten bugüne PCB üretiminin ortak dili Gerber oldu; 1998’de RS-274X, 2014’te X2, 2020’de X3 ile genişledi [17][18]. Bir kartın yolculuğu bu iki uç arasında geçer: ekrandaki bir sembol, bir ağ adı, bir bakır yol, bir üretim dosyası.
Bu rehberin taşıyıcı motifi netlist: şematikte verdiğiniz adın kart üzerinde aynı adla karşılık bulması. Hangi aracı seçerseniz seçin, asıl soru şu: o ince bağ kopmadan fikirden üretime gidebiliyor musunuz?
Bir Bakışta: Beş Araç, Beş Rol
| Araç | İlk sürüm | Lisans | Platform | Kapsam | Baskın dosya dili | En uygun olduğu iş |
|---|---|---|---|---|---|---|
| KiCad | 1992 | GPLv3 | Windows, Linux, macOS | Şematik, PCB, ngspice simülasyonu, 3B görüntüleme | `.kicad_sch`, `.kicad_pcb`, S-expression | Karmaşık, çok katmanlı ve sürüm kontrollü tasarım |
| LibrePCB | 2013 başlangıç, 2018 ilk kararlı sürüm | GPLv3 | Windows, Linux, macOS | Şematik, PCB, kütüphane yönetimi, CLI | Kanonik S-expression | Öğrenmesi kolay, çevrimdışı ve temiz dosyalı PCB |
| EasyEDA | 2013 | Ticari, freemium | Tarayıcı, masaüstü istemci | Şematik, PCB, SPICE, tedarik zinciri | Bulut projesi, Gerber dışa aktarımı | Hızlı prototip ve JLCPCB/LCSC hattı |
| LTspice | 1999 | Freeware, tescilli | Windows, macOS | Analog SPICE simülasyonu | `.asc`, `.raw`, `.lib`, `.sub` | Güç, ses, anahtarlamalı regülatör doğrulaması |
| Falstad / CircuitJS1 | Java applet; tarayıcı sürümü sonrası | GPL-2.0 | Tarayıcı, çevrimdışı paket | Gerçek zamanlı devre simülasyonu | URL ve metin tabanlı devre | Ders, sezgi ve hızlı “ne olurdu” denemeleri |
Tablodaki sürüm ve lisans bilgileri resmî proje sayfaları, sürüm notları ve bağımsız ansiklopedik kayıtlarla çapraz kontrol edildi [1][2][3][5][9][10][12][15][16].
Haritanın Tamamı: Şematikten Gerber’e
Elektronik tasarım otomasyonu (EDA), tek bir program değil bir boru hattıdır. Şematik editörü, bileşenleri ve bağlantıları temsil eder. Netlist, bu bağlantıların makine tarafından okunabilir listesidir. PCB editörü, netlist’i fiziksel katmanlara, pad’lere ve bakır yollara çevirir. DRC (tasarım kuralı denetimi) bu geometrinin üretilebilirliğini sorgular. Gerber ve delik dosyaları, fabrikaya giden son görüntüdür. SPICE simülatörü ise aynı devrenin elektriksel davranışını, üretimden önce matematiksel olarak sınar [16][18].
Bu hattın her halkası ayrı bir uzmanlık ister. Bu yüzden “en iyi EDA” diye tek bir araç yok; hangi halkanın sizin için darboğaz olduğu sorusu var. Beş aracı bu hattın farklı noktalarına yerleştirmek, karşılaştırmayı da anlamlı kılıyor.
KiCad: Otuz Dört Yıllık Açık Kaynak Hafızası
KiCad’in gücü, tek bir sürümde parlamasından değil, uzun süredir aynı yönde birikmesinden geliyor. 1992’de Grenoble’da doğan proje, 2013’ten itibaren CERN’in BE-CO-HT bölümünden geliştirici desteği aldı; 2019’da Linux Foundation’a katıldı [3]. CERN katkısı, kod tabanının yeniden düzenlenmesi ve profesyonel özelliklerin eklenmesi açısından dönüm noktası oldu.

Bugünkü KiCad; şematik yakalama, PCB yerleşimi, Gerber ve IPC-2581 çıktısı, ngspice tabanlı devre simülasyonu ve STEP/VRML tabanlı 3B kart görüntüleme sunuyor [1][3]. PCB editörü 32 bakır katmana kadar destek veriyor; boyutları işaretli 32 bit tam sayı içinde nanometre hassasiyetinde saklıyor [3][20]. Push-and-shove yönlendirme, diferansiyel çift ve tek uçlu hat uzunluğu ayarı, özelleştirilebilir DRC ve Python betikleme, profesyonel kullanıcıya hitap eden başlıca araçlar arasında.
İlk dönemeç: KiCad’in ücretsiz olması, maliyetsiz olduğu anlamına gelmiyor. Ödediğiniz bedel para değil, disiplin. Kütüphane sembolleri ile footprint’ler gevşek biçimde eşleştirilir; aynı 0805 footprint’i direnç, kondansatör ve indüktör için kullanılabilir [3]. Bu esneklik, yeni başlayan için özgürlük kadar tuzak da demek. Sembol pin numarası ile footprint pad numarası uyuşmazsa, şematik doğru görünürken kart yanlış bağlanır. KiCad’in cezası, hatayı üretimden sonra kesfetmek olur.
KiCad’in dosya formatı da bu disiplini destekler. Kart dosyası KiCad 4’ten, şematik ve kütüphane dosyaları ise KiCad 6’dan itibaren UTF-8 tabanlı, insan tarafından okunabilir S-expression biçiminde yazılıyor [3][4]. Bu, Git gibi sürüm kontrol sistemleriyle çalışmayı kolaylaştırır; farkları okuyabilir, otomatik betiklerle bileşen bilgisi çekebilirsiniz. KiCad ayrıca Eagle, Altium, EasyEDA ve LTspice gibi yabancı formatlardan içe aktarma araçları taşır [4].
KiCad’in zayıf tarafı, öğrenme eğrisinin ilk haftalarda dik olması. Katman yığını, net sınıfları, tasarım kuralları, kütüphane tabloları ve 3B model eşleştirmesi aynı anda öğrenilince, basit bir kart bile karmaşık görünebilir. Buna karşılık bir kez kurulan iş akışı, yıllarca aynı proje ağacında tekrarlanabilir. KiCad, “bugün hızlı bir kart çizeyim” aracından çok, “bu kartı beş yıl sonra da açabilmeliyim” aracı. Kartın mekanik muhafazasını da tasarlayacaksanız, 3D CAD programları rehberi doğal bir sonraki adım.
LibrePCB: Kütüphaneyi Merkeze Alan Genç Rakip
LibrePCB’in hikâyesi 2013’te, İsviçreli bir elektrik mühendisinin kendi ihtiyacı için başlattığı projeyle başlıyor. İlk resmî kararlı sürüm 2018’de yayımlandı; yazılım C++20, Rust ve Qt ile geliştiriliyor, CMake ile derleniyor [6]. 12 Haziran 2026’da 2.1.1 sürümü duyuruldu [5]. Lisans GPLv3; Windows, Linux ve macOS üzerinde çalışıyor; 15 dilde arayüz sunuyor ve hesap açmadan, çevrimdışı kullanılabiliyor [5].

LibrePCB’in ayırt edici fikri anlamsal kütüphane: sembol ve footprint’lerin rastgele grafik koleksiyonları değil, kategori, bileşen, cihaz ve paket ilişkileriyle düzenlenmiş bir yapı olması [5][7]. Bir projede kullandığınız tüm semboller, footprint’ler, bileşenler ve ayarlar proje dosyasının içine gömülür. Proje kendi kendine yeterlidir; başka bir bilgisayarda, farklı kütüphane sürümleriyle açtığınızda aynı görünür [7]. Bu, “kütüphane güncellendi, proje bozuldu” sınıfındaki en yaygın baş ağrısını tasarımdan çıkarır.
Dosya formatı yine S-expression tabanlıdır; ancak LibrePCB bunu bir adım ileri taşır: format kanoniktir, yani aynı veri için tek bir geçerli gösterim vardır. Kullanıcıya ait zoom, katman rengi gibi ayarlar proje ayarlarından ayrılır; böylece sürüm kontrolünde gereksiz farklar oluşmaz [7]. librepcb-cli ile kütüphane kontrolü, üretim çıktısı ve doğrulama başsız (headless) olarak çalıştırılabilir; CI hattına girebilir [5].
İkinci dönemeç: LibrePCB’in sadeliği bir sınırla birlikte geliyor. Projenin kendi karşılaştırma sayfası, KiCad’in hâlâ daha güçlü olduğunu açıkça yazıyor: hiyerarşik şemalar, diferansiyel çiftler ve çok karmaşık kartlar için KiCad önde; LibrePCB’in kütüphaneleri de KiCad kadar geniş değil [8]. Yani LibrePCB, “her şeyi yapan” değil, “doğru şeyi basitçe yapan” bir araç. Küçük ve orta ölçekli kartlarda, temiz dosya ve kütüphane disiplini önceliğinizse, bu sınır bir kusur değil bir tercih.
EasyEDA: Tarayıcıda Açılan Tedarik Zinciri
EasyEDA, 2013’te Dillon He ve Eric Cui tarafından başlatılan, bugün JLCPCB’nin bir bölümü olan bulut tabanlı bir EDA paketi [10]. İlk sürüm Ağustos 2013’te çevrimiçi oldu; resmî lansman Mart 2014’te yapıldı [10]. Şematik yakalama, SPICE simülasyonu ve PCB yerleşimini tek tarayıcı sekmesinde birleştirir; simülasyon motoru Ngspice tabanlıdır [10].
EasyEDA’in en güçlü olduğu yer, tasarım ile tedarik arasındaki mesafeyi kısaltması. Kütüphane, LCSC’nin stok ve fiyat verisiyle bağlantılıdır; BOM’dan doğrudan siparişe geçilebilir. Resmî sayfaya göre Pro sürüm 500’den fazla sayfa ve 100.000 pin destekler; Standart sürüm ise 300 cihaz veya 1.000 pad ölçeğinde çalışır [9]. Aynı sayfa, platformun 6,58 milyon mühendis ve 52 milyon proje rakamlarını da paylaşıyor; bunlar şirketin kendi pazarlama verileri olduğu için ihtiyatla okunmalı [9].
Üçüncü dönemeç: Bulut, kolaylık ile egemenlik arasında bir takas. EasyEDA’da proje tarayıcıda durur; ekip üyeleri aynı tasarımı eşzamanlı açabilir, yorum bırakabilir, sürüm geçmişini görebilir. Karşılığında dosyanın sahibi ile hesabın sahibi aynı kişi olmayabilir. Şirket hesabı kapanırsa, ağ kesilirse veya hizmet koşulları değişirse, yerel bir kopyanız yoksa projeye erişemeyebilirsiniz. EasyEDA Gerber üretir; bu, üretim verisini dışarı taşımanızı sağlar, ama kaynak proje her zaman aynı kolaylıkla taşınmaz [10][11].
Bağımsız Hackaday değerlendirmesi, EasyEDA’in standart Gerber ürettiğini ve bulut işbirliğinin pratik olduğunu doğruluyor; aynı yazı, bulut araçlarının uzun vadeli erişilebilirliği konusundaki endişeleri de okuyucuya taşıyor [11]. Wikipedia maddesi ise 2026’da “tanıtım dili” ve “çıkar çatışması” uyarıları taşıyor [10]. Bu iki işaret bir arada, EasyEDA’i değerlendirirken resmî rakamlarla bağımsız gözlemi ayrı tutmayı gerektiriyor.
EasyEDA’in içe aktarma yetenekleri de kayda değer: Altium, CircuitMaker, Eagle, KiCad ve LTspice formatlarından okuma; SPICE netlist’i ve PCB netlist’i dışa aktarma destekleniyor [10]. Bu, onu bir “geçiş kapısı” yapıyor: mevcut bir tasarımı hızla buluta taşıyıp ekiple paylaşabilir, sonra gerekirse Gerber ile başka bir üreticiye gidebilirsiniz.
LTspice: Kart Çizmez, Devrenin Davranışını Çizer
LTspice, 1999’da Linear Technology’de Mike Engelhardt tarafından SwitcherCAD III adıyla yayımlandı; 2017’de Linear Technology’nin Analog Devices’a katılmasıyla bugünkü sahibine geçti [12]. Ücretsiz (freeware) bir SPICE simülatörüdür; düğüm, bileşen ve alt devre sayısında yapay sınır koymaz [12]. Windows ve macOS üzerinde çalışır; Linux için resmî sürüm yoktur, ancak Wine katmanıyla çalıştırılabildiği bilinir [12].

LTspice’in gücü, anahtarlamalı güç kaynakları ve analog devrelerdeki hızından gelir. Geçici (transient), AC, DC, gürültü ve transfer fonksiyonu analizleri yapabilir; dalga biçimlerini görüntüleyebilir [12]. Berkeley SPICE 3f5’ten türemiş olsa da zamanla ayrışmıştır; bu yüzden bazı özellikleri diğer SPICE programlarında birebir çalışmaz [12]. Dosya formatı sadedir: .asc şematik, .raw simülasyon çıktısı, .plt grafik ayarları, .lib ve .sub model kütüphaneleri [12].
Dördüncü dönemeç: LTspice bir PCB programı değildir. Netlist’i PCB yerleşim aracına aktarabilir, ama kart çizmez, yerleşim yapmaz, Gerber üretmez [12]. Bu yüzden onu KiCad veya EasyEDA ile aynı rafta “alternatif” gibi görmek yanlış. LTspice, tasarımın elektriksel doğrulama halkasıdır; PCB halkası başka bir araçta tamamlanır.
İkinci sınır ise model uyumluluğu. Bir üreticinin verdiği .lib dosyası, LTspice’in beklediği düğüm sırasına veya sözdizimine uymayabilir; sembol pinleri ile alt devre pinleri eşleşmeyebilir. LTspice’in kendi kütüphanesi binlerce üçüncü taraf model içerir, ama her yeni bileşen için modelin doğrulanması gerekir [12]. Simülasyon sonucu, modelin doğruluğu kadar doğrudur; ideal bir anahtar modeli, gerçek bir MOSFET’in ısınma davranışını göstermez.
LTspice’in lisansı da önemli: ücretsiz olması açık kaynak olduğu anlamına gelmez. Tescilli bir freeware’dir; kaynak kodu paylaşılmaz, dağıtım koşulları üretici tarafından belirlenir [12]. Uzun vadeli arşivleme veya değiştirilebilirlik önceliğinizse, bu farkı bilerek seçmek gerekir.
Falstad: Devrenin Hareketini Gösteren Sınıf Tahtası
Paul Falstad’ın devre simülatörü, başlangıçta Java applet’i olarak yazıldı; Iain Sharp tarafından tarayıcıda çalışan JavaScript sürümüne uyarlandı [14][15]. Bugün CircuitJS1 adıyla, TypeScript ve Vite ile geliştirilen, tarayıcıda veya çevrimdışı Electron paketinde çalışan bir simülatördür [15]. Lisansı GPL-2.0’dır [15].
Falstad’in ayırt edici yanı, devrenin görsel dilini simülasyonun kendisi yapması. Pozitif gerilim yeşil, toprak gri, negatif gerilim kırmızı; hareket eden sarı noktalar akımı gösterir [14]. Bir kondansatörün dolması, bir LC devresinin salınımı veya bir transistörün anahtarlanması, grafik yerine doğrudan şemanın üzerinde görünür. Bu, özellikle ders anlatımında ve yeni başlayanın sezgisini kurmasında çok güçlü bir geri bildirim döngüsü.
Ancak Falstad bir üretim aracı değil. PCB yerleşimi, DRC, Gerber çıktısı, BOM veya kütüphane yönetimi yoktur. Devre dosyaları URL veya metin olarak paylaşılabilir; bu, hızlı paylaşım için idealdir, ama sürüm kontrollü bir donanım projesi için yeterli değildir [15]. Onu bir “elektronik hesap makinesi” gibi düşünmek doğru olur: fikri hızla sınar, sonra KiCad veya LTspice ile ciddi doğrulamaya geçersiniz.
Karşılaştırma Matrisi
| Ölçüt | KiCad | LibrePCB | EasyEDA | LTspice | Falstad |
|---|---|---|---|---|---|
| Şematik | Var | Var | Var | Var (basit) | Var |
| PCB yerleşimi | Var, 32 bakır katman | Var | Var | Yok | Yok |
| SPICE simülasyonu | ngspice entegre | Sınırlı | Ngspice tabanlı | Güçlü | Gerçek zamanlı, görsel |
| Kütüphane modeli | Global/proje kütüphanesi, Git dostu | Anlamsal, proje içine gömülü | Bulut, LCSC stok bağlantılı | `.lib`/`.sub` | Yerleşik ideal modeller |
| Dosya formatı | S-expression | Kanonik S-expression | Bulut projesi, Gerber | `.asc`, `.raw`, `.lib` | URL/metin |
| Çevrimdışı | Evet | Evet | Kısmen (masaüstü) | Evet | Evet (paket) |
| Lisans | GPLv3 | GPLv3 | Ticari | Freeware | GPL-2.0 |
| Öğrenme eğrisi | Dik | Orta | Düşük | Orta | Çok düşük |
| En uygun | Karmaşık, profesyonel PCB | Temiz dosya, küçük/orta kart | Hızlı prototip, tedarik | Analog/güç doğrulama | Ders ve sezgi |
Matris, araçların birbirinin yerini almadığını gösteriyor. Doğru kombinasyon çoğu zaman Falstad ile başlamak, LTspice ile doğrulamak, KiCad veya LibrePCB ile kartı çizmek, EasyEDA ile hızlı tedarik hattına girmek olabilir. Tek araçla her şeyi yapmaya çalışmak, her halkada taviz vermek anlamına gelir.
Kütüphane Yönetimi: Projenin Görünmez Temeli
Bir EDA projesinde en sık yapılan hata, kütüphaneyi “arka plan” sanmaktır. Oysa sembol, footprint ve 3B model üçlüsü, netlist’in fiziksel karşılığını belirler. KiCad’de kütüphaneler global veya proje bazlı olabilir; kullanıcı kendi sembollerini ekleyebilir, Eagle ve Altium’dan içe aktarabilir. Sembol ile footprint gevşek eşleştiği için, aynı footprint farklı sembollerle kullanılabilir; bu esneklik, kütüphane disiplinini zorunlu kılar [3].
LibrePCB, kütüphaneyi ürünün merkezine koyar. Kütüphane yöneticisi, kurulum ve güncellemeyi Git bilgisi gerektirmeden yapar; sembol, footprint, pin ve pad adları değiştirildiğinde diğer öğeler bozulmaz. Proje kendi kütüphanesini taşıdığı için güncelleme projeyi bozmaz [7][8]. Bu, özellikle ekip çalışmasında ve uzun ömürlü projelerde büyük bir avantaj.
EasyEDA’da kütüphane buluttadır ve tedarik zinciriyle iç içedir. Bir bileşeni seçtiğinizde stok, fiyat ve alternatif bilgisi görünür; bu, prototip aşamasında zaman kazandırır. Karşılığında, kütüphane kalitesi topluluk katkılarına ve platformun verisine bağlıdır; üretim öncesi footprint doğrulaması yine size düşer [9][10].
LTspice’ta kütüphane, model dosyalarından oluşur. Üretici modelini .lib veya .sub olarak ekler, sembolün pin sırasını modelin alt devre tanımıyla eşleştirirsiniz. Yanlış model, doğru şematikte yanlış sonuç üretir. Falstad’da ise kütüphane yerine yerleşik ideal bileşenler vardır; bu, öğrenmeyi hızlandırır ama gerçek dünya toleranslarını temsil etmez [14].
Dosya Formatları: Hangi Dosya Neyi Taşır?
KiCad: .kicad_sch şematik, .kicad_pcb kart, .kicad_sym sembol kütüphanesi, .kicad_mod footprint. Tümü S-expression tabanlı, UTF-8 ve insan tarafından okunabilir [3][4]. Üretim çıktısı Gerber ve IPC-2581 olabilir [1]. 3B çıktı STEP veya VRML’dir [3].
LibrePCB: Proje ve kütüphaneler S-expression tabanlı, kanonik metin dosyalarıdır; proje kendi kendine yeterlidir [7]. Bu, Git diff’lerini okunabilir kılar; ama dosya uzantılarını ezberlemek yerine proje ağacını bir bütün olarak ele almak gerekir.
EasyEDA: Proje bulutta saklanır; dışa aktarımda Gerber, BOM, pick-and-place ve PDF/PNG/SVG çıktıları alınabilir [10]. Gerber, üretim için yeterlidir; ancak kaynak projenin bulut dışında tam eşdeğeri yoktur. Bu yüzden düzenli arşiv ve dışa aktarım şarttır.
LTspice: .asc şematik, .raw simülasyon çıktısı, .plt grafik ayarları, .lib/.sub model kütüphaneleri [12]. .asc ASCII olduğu için metin editöründe okunabilir; bu, belge ve ders notlarında devreyi yeniden üretmeyi kolaylaştırır.
Gerber: PCB katmanlarının görüntüsünü taşıyan ASCII vektör formatı. 1980’de standart Gerber, 1998’de RS-274X, 2014’te X2 (metadata), 2020’de X3 (bileşen bilgisi) geldi; 2024.05 revizyonu güncel spesifikasyondur [17][18]. Ucamco, formatı “elektronik üretim endüstrisinin omurgası” olarak tanımlıyor [17]. Gerber bir görüntü formatıdır; kaynak proje ve netlist olmadan tek başına tasarımın tamamını temsil etmez.
SPICE: 1973’te Berkeley’de Laurence Nagel tarafından geliştirilen, kamu malı olarak yayımlanan devre simülasyon dili [16]. SPICE2 (1975) ve SPICE3 (1989) ile genişledi; 3f5 sürümü 1993’te yayımlandı [16]. Netlist, bileşenleri ve bağlantıları metin olarak tanımlar; AC, DC, geçici, gürültü ve transfer fonksiyonu analizleri bu dilin temel komutlarıdır [16]. LTspice ve Ngspice, bu mirasın farklı dallarıdır.
Öğrenme Eğrisi ve Donanım Gerçekleri
KiCad’in ilk açılışta sunduğu boş şematik, yeni kullanıcıya dost görünmez. Sembol seçimi, footprint ataması, net sınıfı tanımı, katman yığını ve DRC kuralları aynı anda öğrenilir. İlk kart için birkaç akşam, karmaşık bir kart için aylar gerekebilir; bu süre aracın değil, elektronik tasarımın doğasından gelir. Buna karşılık KiCad’in Python API’si ve komut satırı araçları, tekrarlayan işleri otomatikleştirmeyi mümkün kılar [3][4].
LibrePCB, arayüz dili ve kütüphane akışıyla ilk kartı daha hızlı aldırır; ancak ileri özelliklerde (hiyerarşik şema, diferansiyel çift) sizi durdurabilir [8]. EasyEDA, tarayıcıda saatler içinde ilk kartı çizmeyi mümkün kılar; ama bulut bağımlılığı ve hesap yönetimi yeni bir öğrenme katmanı ekler. LTspice, devre teorisi bilen için hızlıdır; convergence (yakınsama) hataları yeni başlayanı saatlerce uğraştırabilir. Falstad ise dakikalar içinde çalışır; bu yüzden öğretimde bu kadar etkilidir.
Donanım tarafında hiçbir araç sihir yapmaz. Somut bir GPIO örneği için Raspberry Pi tipleri ve ipuçları rehberi kart tasarımının yazılım tarafına köprü kurar. 32 bakır katmanı destekleyen bir PCB editörü, iki katmanlı bir kartta da aynı hassasiyetle çalışır; ama yüksek hızlı tasarımda empedans, dönüş yolu ve katman yığını bilgisi gerekir. LTspice’in hızlı çözücüsü, model doğru değilse yanlış cevabı daha hızlı verir. Falstad’in animasyonu, akımın neden aktığını anlamayı kolaylaştırır; ama üretim toleranslarını göstermez.
Karar Destek Matrisi: Hangi Durumda Hangi Araç?
| Durum | Önerilen araç | Gerekçe | Dikkat |
|---|---|---|---|
| İlk kez PCB üreteceğim | EasyEDA veya LibrePCB | Hızlı başlangıç, hazır kütüphane, düşük kurulum | Footprint doğrulaması ve dışa aktarım |
| Karmaşık, çok katmanlı kart | KiCad | Katman desteği, DRC, Python, olgun ekosistem | Kütüphane disiplini ve öğrenme süresi |
| Çevrimdışı ve temiz dosya istiyorum | LibrePCB | Kendi kendine yeten proje, kanonik S-expression | Hiyerarşik şema ve ileri özellik sınırı |
| Güç kaynağı / analog devre doğrulaması | LTspice | Hızlı SPICE, güçlü model kütüphanesi | Tescilli lisans, PCB yok, model uyumu |
| Ders / hızlı sezgi | Falstad | Anlık görsel geri bildirim, kurulum yok | Üretim çıktısı yok |
| Ekip aynı tasarımı paylaşacak | EasyEDA veya KiCad + Git | Bulut işbirliği / sürüm kontrolü | Erişim, gizlilik ve yedekleme |
| Tedarik zinciri ve montaj | EasyEDA | LCSC/JLCPCB entegrasyonu | Tek tedarikçiye bağlılık |
| Tam denetim ve özgürlük | KiCad, LibrePCB, Falstad | Açık kaynak, yerel çalışma | Destek ve öğrenme maliyeti |
Bu tablo bir reçete değil, bir başlangıç noktası. Projenin ölçeği, ekip yapısı, bütçe ve teslim süresi kararı değiştirir. Önemli olan, seçtiğiniz aracın hangi halkayı çözdüğünü ve hangi halkayı dışarıda bıraktığını bilmek.
Üretimden Önce Son Kontrol
- **ERC ve DRC:** Şematikte bağlanmamış pin, çakışan çıkış veya eksik güç neti var mı?
- **Netlist eşleşmesi:** Şematikteki her net, PCB’de aynı adla ve doğru pad’e bağlı mı?
- **Footprint doğrulaması:** Pad numaraları, pad boyutu, delik çapı ve courtyard üretici verisiyle uyuşuyor mu?
- **Gerber katmanları:** Bakır, lehim maskesi, silkscreen, delik ve profil katmanları eksiksiz mi? Ucamco’nun referans görüntüleyicisiyle açıp gözle kontrol edin [17].
- **BOM:** Her satırda üretici parça numarası (MPN), alternatif ve adet var mı?
- **3B kontrol:** Yüksek bileşenler, konektörler ve kart kenarı çakışıyor mu?
- **Arşiv:** Kaynak proje, kütüphane, üretim çıktısı ve model dosyaları aynı yerde mi? Bulut projelerde yerel yedek var mı?
Bu liste, iyi bir EDA aracını kötü bir tasarımdan kurtaramaz; ama iyi bir tasarımın üretimde heba olmasını engeller.
Açık kaynak araç ekosisteminin tamamını görmek için 239 ücretsiz ve açık kaynak Windows yazılımı kataloğu iyi bir başlangıç.
Kapanış: İnce Bağ
Bir EDA aracının değeri, ekranda ne kadar güzel çizdiğinde değil, şematikteki her telin kart üzerinde aynı ada sahip olmasında saklıdır. KiCad size otuz dört yıllık bir hafıza, LibrePCB temiz bir kütüphane, EasyEDA hızlı bir tedarik hattı, LTspice elektriksel bir mercek, Falstad ise devrenin hareketini gösteren bir pencere sunar. Hiçbiri diğerinin yerini tamamen almaz; ama doğru sırayla birleştiklerinde, fikirden üretime giden zincir sağlam kalır.
Peki bir sonraki kartınızda bu zinciri hangi araç taşıyacak? Üretime gönderdiğiniz dosyanın arkasında, gerçekten anladığınız bir netlist var mı?
Kaynaklar
- KiCad EDA, “About KiCad” — kicad.org
- KiCad EDA, “KiCad 10.0.6 Release”, 29 Ağustos 2026 — kicad.org
- Wikipedia, “KiCad” — en.wikipedia.org
- KiCad Developer Documentation, “File Formats” — dev-docs.kicad.org
- LibrePCB, resmî ana sayfa (v2.1.1) — librepcb.org
- LibrePCB, “About the Project” — librepcb.org
- LibrePCB, “File Format” — librepcb.org
- LibrePCB, “Comparison With Other Tools” — librepcb.org
- EasyEDA, resmî ana sayfa — easyeda.com
- Wikipedia, “EasyEDA” — en.wikipedia.org
- Hackaday, “EasyEDA Two Years Later”, 5 Aralık 2017 — hackaday.com
- Wikipedia, “LTspice” — en.wikipedia.org
- Analog Devices, “LTspice Simulator” — analog.com
- Paul Falstad, “Circuit Simulator Applet” — falstad.com
- GitHub, “pfalstad/circuitjs1” — github.com
- Wikipedia, “SPICE” — en.wikipedia.org
- Ucamco, “Gerber Format” — ucamco.com
- Wikipedia, “Gerber format” — en.wikipedia.org
- KiCad Developer Documentation, “Import Formats” — dev-docs.kicad.org
- KiCad Documentation, “PCB Editor – Capabilities” – docs.kicad.org